यस्तो अवस्थामा श्रीमतीलाई एक सुको स’म्पती नदिई डि’भोर्स गर्न सकिन्छ

0
862

पारिवारिक झ’गडा ठूलो बन्दै गएपछि त्यो प्रहरी हुँदै अदा’लतसम्म पुग्ने ख’तरा हुन्छ । अहिले अदालतमा स’म्बन्ध वि’च्छेदका मु’द्दाका फा’इल हजा’रौँ छन् । केही वर्ष अघिबाट सर्वोच्च अदालतले मेल’मिलाप गराउने क’सरत स्वरुप मेलमि’लापको अव’धारणा ल्यायो । घरा’यशी र छरछि’मेकीसँगका साना’तिना वि’वाद मिलाउने अवधा’रणाकै कारण मेल’मिलाप आ’योगको जन्म भयो ।

श्रीमान र श्रीमती दुबैसँग सुम’धुर सम्ब’न्धको अ’तृप्त चाहना हुनु स्व’भाविक हो । कयौँ परिवार खुशी जीवन बिता’ईरहेका छन् । तर, सँगै बैबा’हिक सम्ब’न्ध पश्चात सम्ब’न्धमा आएको चिसो’पनाले जीवन उजा’डिएका जो’डीहरु पनि कम छैनन् । सम्बन्ध ठिक’ठाक सँग चलिरहेकाहरुलाई यो थाहा हुँदैन की, सम्बन्ध बि’ग्रेपछि मान’सिक र आ’र्थिक त’नाव कति झे’ल्नुपर्छ भन्ने कुरा ।

सम्पत्ति बाँड’फाँडमा त’नाव; बैबाहिक जीवन सुरु गरे पश्चात जीवन सौहा’र्दपूर्ण रुपमा अगाडी बढे सबैभन्दा उत्तम त्यो नै हुन्छ । तर, खट’पट सुरु भयो र अन्त’तः सम्बन्ध वि’च्छेद नै भयो भने पुरुषलाई सबैभन्दा चि’न्ताको विषय बन्छ श्रीमतीलाई दिनुपर्ने अं’श वा’पतको स’म्पत्ति ।

थोरै सम्पत्ति हुनेहरु त झन भएभरको सम्पत्ति सबै गु’म्ने ड’रले सम्बन्धमा चिसो’पना हुँदाहुँदै पनि सम्बन्ध वि’च्छेद गर्न सक्दैनन् । पुरानो मु’लुकी ऐ’नले सम्बन्ध वि’च्छेद गर्नुअघि श्रीमतीलाई अं’श दिनुपर्ने व्यवस्था गरेको थियो । तर, अहिले कार्यान्वयनमा आएको नयाँ मुलु’की देवा’नी संहि’ताले भने श्रीमतीलाई अं’श नदिई पनि सम्बन्ध वि’च्छेद गर्न सक्ने व्यवस्था गरेको छ । य’द्यपी, यो प्राव’धान कार्यान्वयनमा छ भन्ने जानकारी सर्वसाधारण स’मक्ष पुग्नै सकेको छैन ।

के छ का’नुनी प्राव’धान ?; नयाँ आएको मुलु’की देवा’नी सं’हिता २०७४ को द’फा ९४ ले पत्नीको म’ञ्जुरी बि’ना नै सम्बन्ध वि’च्छेद गर्न सक्ने व्यवस्था गरेको छ । पतिको म’ञ्जुरी बि’ना पत्नी लगातार ३ वर्ष वा सो भन्दा बढी समय अलग बसेमा, पत्नीले पतिलाई खान/लगाउन नदि’एमा वा घरबाट नि’काला गरिदिएमा, पत्नीले पतिको अंग’भंग हुने वा अरू कुनै ठूलो शारी’रिक वा मान’सिक क’ष्ट हुने किसिमको काम वा जा’ल प्र’पञ्च गरेमा, पत्नीले अन्य पुरुषसँग यौ’न सम्ब’न्ध राखेको ठह’रेमा पतिले सम्बन्ध वि’च्छेद गर्न सक्ने व्यवस्था मुलु’की देवा’नी संहि’ताले गरेको छ । कानुनः अं’श लिई वा मानो छु’ट्टिई श्रीमान श्रीमती अ’लग बसेको अवस्थामा भने यो प्राव’धान लागू हुने छैन ।

कस्तो अव’स्थामा श्रीमानले पनि गर्न सक्छन् सम्बन्ध वि’च्छेद ?; श्रीमतीका कारण पुरुषले सम्बन्ध वि’च्छेद गर्नुपर्ने अवस्था आएमा अं’श नदिई सम्बन्ध वि’च्छेद गर्न सक्ने प्राव’धान छ । मुलुकी देवा’नी सं’हिता २०७४ को दफा ९९ (६) मा ‘पतिले उक्त ऐनको दफा ९४ को (ख) (ग) वा (घ) बमो’जिमको आ’धारमा सम्ब’न्ध वि’च्छेद गर्न चाहेमा पत्नीलाई अं’श दिन वा खर्च भ’राउन बा’ध्य हुनेछैन’ भन्ने व्यवस्था छ ।

‘दफा ९४ को (ख) पत्नीले प’तिलाई खान/लगाउन नदिएमा वा घरबाट नि’काला गरिदिएमा (ग) पत्नीले पतिको अं’गभंग हुने वा अरू कुनै ठूलो शा’रीरिक वा मान’सिक क’ष्ट हुने किसिमको कुनै काम वा जा’ल प्र’पञ्च गरेमा र (घ) प’त्नीले अन्य पुरुषसँग यौ’न सम्ब’न्ध राखेको ठ’हरेमा’ भनेर लेखिएको छ ।

अन्य अवस्थामा सम्बन्ध वि’च्छेद हुँदा भने पतिले पत्नीलाई अं’श दिनुपर्छ । यही प्रा’वधान अनुसार पनि पतिले सम्बन्ध वि’च्छेद गर्न चाह्यो, तर कानुनअनुसार प्र’माणित हुनुपर्ने प्रा’वधानहरु प्र’माणित नभएमा पति स्वयम् कार’बाहीको भा’गीदार बन्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ ।

सम्बन्ध वि’च्छेद गर्न श्रीमान वा श्रीमती जसले पनि आफूलाई म’र्का परेको छ भनेर महशुस गरेको ३ महिना भित्र ना’लिस गर्न सक्ने हद’म्याद तोकिएको छ । पुरुषका कारण पी’डामा परेँ भनेर महिलाले जसरी अदा’लत जान सक्छन्, त्यसरी नै पुरुषले पनि अ’दालत जान सक्ने व्यवस्था छ । यसअघिको मु’लुकी ऐन’ले भने पुरुषलाई सोझै अ’दालत जान सक्ने व्यवस्था गरेको थिएन । तर, मुलु’की दे’वानी संहि’ता २०७४ ले भने पुरुष पनि सिँधै अ’दालत जान सक्ने व्यवस्था गरेको हो ।

तपाईको प्रतिक्रिया